:... Od osady do miasta ...:


Pomnik hr. Filipa Colonna
Zawadzkie otrzymało prawa miejskie 7 lipca 1962 roku. Jako osada istniało jednak już o wiele wcześniej, a jej historia związana jest z hutnictwem żelaza. Najwcześniej, bo w 1790 roku, na terenie obecnego Zawadzkiego powstała kolonia węglarzy. Nazywano ją Filipolis od imienia hrabiego Filipa Colonny, chociaż miejscowi używali nazwy Pustki. Na początku XIX wieku powstała kolonia Świerkle, a w 1824 roku kolonia Bemowskie dla robotników huty w Żędowicach. Po wybudowaniu Zakładu Zawadzkiego w1886 roku (od nazwiska pierwszego dyrektora generalnego Franciszka von Zawadzky), powstała następna kolonia robotnicza nazwana Zawadzkie (wcześniejsza nazwa to Moczydoły, a to ze względu na wielość bagien i stawów w okolicach płynącej nieregularnie rzeki Mała Panew). Była to dzielnica domów wybudowanych na północny-wschód od ówczesnych pieców fryszerskich. Tak więc już ponad 160 lat temu huta stała się zalążkiem przyszłego miasta przemysłowego. Kolonie Filipolis, Świerkle, Bemowskie i Zawadzkie tworzyły w latach czterdziestych XIX wieku odrębne przysiółki, otoczone gęstym lasem.Pomnik ku czci Franciszka von Zawadzky

W 1880r. powstało Stare Zawadzkie - obecnie rejon ulic: Andrzeja, Księdza Wajdy, Stawowej, a w roku 1888 - Żydownia, zwana także Palestyną (ufundował ją bogaty Żyd wrocławski Izrael Pinczower, stąd nazwa). Połączenie okolicznych osad w samodzielną gminę pod nazwą Zawadzkie nastąpiło na mocy Dekretu Pruskiego z 31 maja 1897r.. Już wówczas posiadała ona szereg obiektów typowo miejskich: szkoły, szpital, aptekę, stację kolejową oraz dwa kościoły: katolicki i ewangelicki. W 1916 r. przystąpiono do zabudowy pasa po obu stronach drogi Opole - Tarnowskie Góry. W 1923r. rozpoczęto budowę osiedla robotniczego, obecnie ul. Mickiewicza. W latach 1937 - 1939 zbudowano ulice noszące dziś nazwy: 1 Maja, Karola Miarki i Krótka.

W czasie I wojny światowej wybudowano na terenie huty centralną kotłownię z kominem wysokim na 96 m, który funkcjonuje do dziś i jest najbardziej widocznym hutniczym akcentem w krajobrazie miasta.

W okresie międzywojennym powstawały kolejne zespoły mieszkalne. Z tego okresu pochodzi m.in. budynek dzisiejszego Urzędu Miasta i Gminy Zawadzkie, stacji kolejowej i obecnego gimnazjum w Zawadzkiem. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku powstały zespoły mieszkalne przy dzisiejszej ul. Powstańców Śląskich i na Nowym Osiedlu, a w latach siedemdziesiątych - Hala Sportowa i żłobek. W 1954r. Zawadzkie otrzymało status osiedla.

Punktem zwrotnym rozwoju całej gminy stały się lata 1961-65, kiedy w hucie wybudowano walcownię oraz ciągarnie rur stalowych. Prawie z całej Polski przyjeżdżali tu ludzie do pracy. Huta rozwijała się i rozbudowywała, a wraz z nią miejscowość, która przestała już być tylko osiedlem robotniczym.
Droga od kolonii robotniczej do miasta zamknęła się datą 7 lipca 1962 roku, kiedy to na wniosek radnych Zawadzkie uzyskało prawa miejskie.

Po latach rozwoju niegdysiejsza osada awansowała do rangi miasta.

FOTO:

   


Tablica wmurowana z okazji pierwszej rocznicy nadania praw miejskich.


Najbardziej hutniczy akcent w krajobrazie Zawadzkiego - komin.

 

Na podstawie:

Broszura "Zawadzkie - 40 lat praw miejskich"..

   

Dodał:

Drożdżu..